Nederland

Toegang tot NederlandStartups zijn een internationaal gezelschap. Velen komen uit Nederland, maar een groeiende groep vestigt zich hier vanuit het buitenland. Zij maken een bewuste keuze voor een vestigingsland. Startende ondernemers uit het buitenland moeten nu een bedrijfsplan kunnen overleggen en door de screening van zowel de IND als AgentschapNL komen. De IND hanteert hiervoor een puntensysteem.

Uit onderzoek van het Expatcenter Amsterdam blijkt dat de criteria voor de toekenning van punten voor veel buitenlandse ondernemers onduidelijk zijn. Ook het criterium bedrijfsplan leidt tot problemen. Veel deelnemers aan acceleratorprogramma’s hebben dat nog niet. Zij doen juist mee aan zo’n programma om met behulp van ervaren ondernemers en investeerders een bedrijfsplan op te stellen. Ook promovendi en studenten uit het buitenland die vanuit hun studie of onderzoek een bedrijf willen starten, kunnen vaak niet voldoen aan de eisen die de IND en AgentschapNL aan hen stelt. Veel van hen verblijven daarom op basis van een toeristen- of studievisum, terwijl ze wel degelijk aan het werk zijn in Nederland. Het Expatcenter Amsterdam concludeert dat het huidige puntensysteem geen aantrekkende werking heeft op startende innovatieve ondernemers uit het buitenland. Hierdoor kiezen zij soms voor een ander land of voor een baan in loondienst, in plaats van een onderneming in Nederland op te bouwen.

Op 1 juni 2013 is de wet Modern Migratiebeleid in werking getreden. Daarmee is al een stap gemaakt. Het werd gemakkelijker om hoogwaardige kennismigranten uit het buitenland naar Nederland te halen. De werkgever van een kennismigrant kan nu zijn referent worden. De referent heeft een belangrijke rol gekregen: hij mag verblijfsaanvragen indienen voor de kennismigrant. Daarnaast moet hij aan de IND informatie verstrekken over de migrant en heeft hij een administratie- en zorgplicht. De referent is ook verantwoordelijk voor de eventuele terugkeer van de vreemdeling.

Ook het in dienst nemen van buitenlandse werknemers is niet gemakkelijk. Uit het eerder genoemde rapport van het World Economic Forum blijkt dat de beschikbaarheid van kenniswerkers in Nederland in toenemende mate een knelpunt is. Dit droeg bij aan de gedaalde klassering van Nederland in deze ranking. Veel innovatieve startups willen mensen uit het buitenland in dienst nemen. Vaak om over specifieke kennis en kunde in huis te halen die in ons land zeer beperkt beschikbaar is. Op die buitenlandse werknemers is de kennismigrantenregeling van toepassing. Vanuit die regeling zijn er stevige inkomenseisen. Kennismigranten moeten in 2013 een bruto jaarinkomen verdienen van ten minste € 52.010. Voor een kennismigrant jonger dan 30 jaar is dit € 38.141. Dit zijn voor startups forse bedragen. Zij zijn nog bezig met het opbouwen van een onderneming en hebben vaak nog niet de financiële armslag voor hoge salarissen. Het Techniekpact pakt dit probleem van te weinig technici op de arbeidsmarkt aan, maar kan zeker op de korte termijn onvoldoende soelaas bieden.

Het Verenigd Koninkrijk werkt met een driefasenvisum. Startende ondernemers krijgen eerst zes maanden de tijd om £ 50.000 durfkapitaal te vergaren. Als dit lukt krijgt de ondernemer een visum van drie jaar voor de tweede fase. Daarna kan een permanente verblijfsvergunning aangevraagd worden, waarbij getoetst wordt op het aantal banen dat de onderneming kan creëren. In Canada is het startup-visum gekoppeld aan een bedrag aan durfkapitaal van een erkende investeerder. Dit betekent CA $ 200.000 van een durfkapitalist of CA $ 75.000 van een informal investor, een taalbekwaamheidseis en een opleidingseis.

In juli 2013 kondigde het ministerie van EZ aan het puntensysteem dat AgentschapNL hanteert voor inkomende startende ondernemers te willen vereenvoudigen. Dat was een stap in de goede richting. Maar het kan nog een stap verder. O.a. Canada en het Verenigd Koninkrijk hebben een zogenoemd startup-visum. Een speciaal visum om de komst van kennismigranten te vergemakkelijken. Dit visum beperkt de bureaucratie in de startfase van innovatieve startups: de eisen wat betreft het businessplan, het puntensysteem van AgentschapNL en de kennismigrantenregelingen. In de begroting van EZ voor 2014 wordt nu een apart visumtraject aangekondigd.

Wij willen Nederland bereikbaar maken voor startups. Daarom doen we de volgende voorstellen.

Voorstel

  • Voer in Nederland een startup-visum in voor innovatieve startende bedrijven. Dit betekent dat zij worden vrijgesteld van een uitgebreide toetsing op puntensysteem vooraf. Na bijvoorbeeld een halfjaar worden zij beoordeeld op basis van behaalde resultaten ten aanzien van het vergaren van durfkapitaal en/of het opstellen van een businessplan. Ten tijde van het startup visum zijn deze ondernemers uitgesloten van de Nederlandse voorzieningen als bijstand en toeslagen. Onderzoek welke aanvullende voorwaarden nodig zijn om misbruik van het startup-visum te voorkomen. Gedacht kan worden aan opleidingseisen of bijvoorbeeld deelname aan een erkend accelaratorprogramma.
  • Koppel het startup-visum aan het nieuwe digitale ondernemersplein dat is opgericht: de aanvraag moet volledig digitaal kunnen verlopen via dit ondernemersplein (www.ondernemersplein.nl). Zorg dat de site en informatie over alle regelingen ook volledig Engelstalig beschikbaar zijn.
  • Geef innovatieve startups de mogelijkheid via een startup visum kenniswerkers en co-founders uit het buitenland aan te nemen. Ook deze kenniswerkers kunnen gedurende de looptijd van hun visum geen gebruik maken van het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel. Koppel deze mogelijkheid aan het hebben van een S&O-verklaring om misbruik van de regeling tegen te gaan.
  • Open een website www.startupnl.nl om innovatieve starters te enthousiasmeren aan de slag te gaan in Nederland en hen de informatie te bieden die zij nodig hebben. Deze website moet, naar het voorbeeld van Tech City in het Verenigd Koninkrijk ook gericht zijn op buitenlands talent. Bekostiging kan plaatsvinden uit de extra middelen van artikel 13 in de EZ-begroting 2014 voor het bevorderen van ondernemerschap.